Sala Straussowska z 1837 roku

Otwarcie w 1837 roku

Strona historyczna Domu Straussa podaje, że wiedeński obywatel Ferdinand Zögernitz wzniósł na dawnych gruntach cesarskich rezydencję w stylu biedermeier, a Casino Zögernitz otwarto w 1837 roku. Dzięki bogato zdobionej sali i pięknemu ogrodowi stało się popularnym miejscem spotkań najlepszych kręgów wiedeńskiego społeczeństwa. Wikipedia opisuje okres biedermeieru jako lata 1815–1848, epokę, w której rosnąca klasa średnia stała się nową publicznością sztuki, tak więc sala należy do czasów, gdy publiczne sale taneczne i koncertowe były nowością.

Tablica z 1927 roku

Marmurowa tablica na fasadzie nosi złoty napis. Jak głosi niemieckojęzyczna inskrypcja, Johann Strauss grał ze swoją orkiestrą na otwarciu kasyna 21 czerwca 1837 roku, a Johann Strauss syn pracował tam później. Podaje też, że tablicę wmurowano ku pamięci 3 grudnia 1927 roku. To memoriał ufundowany dziewięćdziesiąt lat po otwarciu, nie współczesny zapis, ale znajduje się na ulicy i można go przeczytać bezpłatnie, niezależnie od posiadania biletu.

1850, festiwal na jego korzyść

Strona historyczna podaje, że latem 1850 roku Johann Strauss zorganizował w kasynie wielki wiedeński festyn ludowy na własną korzyść, z balem, iluminacją i fajerwerkami. Na bal młody Strauss obiecał jako atrakcję nowego walca zatytułowanego Johannis-Käferln. Strona zauważa, że to wiedeńskie słowo oznaczające świetliki, które często można zobaczyć w letnie noce, zwłaszcza w okolicy Döbling.

Od 1880 roku koncerty i pętla tramwajowa

Strona historyczna podaje, że od 1880 roku Sala Straussa była także miejscem licznych koncertów braci Johanna i Eduarda Straussów oraz nadwornego kapelmistrza Fahrbacha. Dodaje, że w latach 1870–1903 na terenie ogrodu restauracyjnego znajdowały się pętla i zajezdnia tramwaju konnego, a pętla przeniosła się na Hohe Warte, gdy tramwaj zelektryfikowano. Przez ponad trzy dekady kasyno stało obok końca linii tramwajowej.

Wiek dwudziesty

W 1913 roku restauratorzy Alfred i Maria Stegbauerowie przejęli kasyno, a od 1920 roku prowadzili w ogrodzie kino plenerowe. W 1926 roku wznieśli nowy budynek w unowocześnionym starowiedeńskim stylu. Po 1945 roku kasyno odżyło — z wiedeńskim karnawałem, balami, kameralnymi tańcami, letnimi przyjęciami oraz przedstawieniami teatralnymi i operowymi. Od 1967 roku w Strauss Hall powstają znaczące nagrania muzyki dawnej i klasycznej, a strona historyczna podaje, że Nikolaus Harnoncourt występował tam ze swoim Concentus Musicus.

Upadek i ratunek

Kasyno przeszło w drodze zapisu na rzecz Archidiecezji Wiedeńskiej, a według strony historycznej do 2007 roku stary budynek znajdował się w złym stanie i od lat stał pusty. W lutym 2008 roku został wpisany do rejestru zabytków, a w tym samym roku deweloper kupił nieruchomość i planował sfinansować jej odrodzenie, budując nowe apartamenty na opuszczonym terenie. W 2017 roku rozpoczęła się renowacja w ścisłej współpracy z Federalnym Urzędem Ochrony Zabytków, a do 2022 roku trwała konserwacja oryginalnych malowideł ściennych sali.

Na czym dziś siedzisz

Odrestaurowana sala ma malowane ściany, kryształowe żyrandole i rzędy krzeseł z giętego drewna. Strona rezerwacyjna opisuje miejsca siedzące na zabytkowych krzesłach Thoneta, które nazywa oryginalnymi XIX-wiecznymi, a strona koncertów House of Strauss wspomina o dźwięku przestrzennym i pokazie świetlnym. Zdjęcia sali wykonano podczas austriackiego Dnia Dziedzictwa w 2023 roku. Traktuj dawną historię i nową oprawę jako dwie warstwy: wnętrze pochodzi z 1837 roku, a film, oświetlenie i dźwięk to współczesne dodatki wokół niego.

Twierdzenie, że występowali tu wszyscy czterej

House of Strauss nazywa tę salę ostatnim zachowanym oryginalnym miejscem, w którym występowali wszyscy czterej kompozytorowie Straussowie. Tablica wymienia Johanna Straussa na otwarciu i później jego syna, a strona historyczna wymienia Johanna II w 1850 roku oraz Johanna i Eduarda od 1880 roku. Żadne z cytowanych tu źródeł nie wymienia Josefa w tej sali, więc twierdzenie o wszystkich czterech traktuj jako własną narrację obiektu. Nie zmienia to tego, co usłyszysz na koncercie, ale warto wiedzieć, która część historii jest udokumentowana w źródłach, a która stanowi własną relację obiektu.

Czytaj dalej: House of Strauss: czy warto?